အိပ္စက္ျခင္း
ေဒါက္တာလြင္သန္႔
ညအခ်ိန္ ေရာက္လာတဲ့အခါ မီးမွိတ္ၿပီး အိပ္လိုက္တာ အလြယ္ေလးလို႔ ေတြးထင္ၾကမွာပါ။ တကယ္ေတာ့ ပက္လက္ အိပ္တာလား။ ေမွာက္လ်က္ အိပ္တာလား။ ေဘးေစာင္း အိပ္တာလား၊ ေပၚမူတည္ၿပီး ခါးနာတာ၊ ေဟာက္သံထြက္တာ မၾကာခဏ ပုံစံေျပာင္းႏိုင္တာ ေတြျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ႔ျပင္ အိပ္စက္မႈပုံစံက ကိုယ္ရည္ ကိုယ္ေသြးကိုလည္း ေဖာ္ျပေန ပါတယ္။
အမ်ိဳးသမီးဆီးေက်ာက္ႏွင့္ ႏွလုံးေရာဂါ
ေဒါက္တာလြင္သန္႔
အရြယ္မတိုင္မီ မ်က္စိအေ၀းမႈန္ျပႆနာအေျဖရွာ
စမတ္ဖုန္း၊ကြန္ျပဴတာမ်ား
ၾကည့္ရႈခ်ိန္လြန္ကဲျခင္းႏွင့္ မ်က္စိအေ၀းမႈန္ျပႆနာ
မ်က္စိအေ၀းမႈန္ ျပႆနာသည္ ကေလးဘ၀အရြယ္၊ ၿမီးေကာက္ေပါက္ အရြယ္မ်ားတြင္
ျဖစ္ပြားတတ္
ေသာ္လည္း မည္သည့္ အသက္အရြယ္မ်ိဳး မဆို ရင္ဆိုင္ရႏိုင္ ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ စမတ္ဖုုန္း
ၾကည့္ျခင္းကဲ့သို႔ ႐ုပ္သံ မွန္သားျပင္ ၾကည့္ရႈခ်ိန္ ပံုမွန္ထက္ လြန္ကဲပါက မ်က္စိအေ၀းမႈန္
ျပႆနာ ေပၚလာႏိုင္ေျခ ပံုမွန္ထက္ ၃၉ ရာခိုင္ႏႈန္း ျမင့္မားၿပီး ကြန္ျပဴတာ အသံုးျပဳ ခ်ိန္
လြန္ကဲမႈကိုပါ ထည့္ေပါင္းပါက ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္း အထိ ျမင့္မား လာႏိုင္ေၾကာင္း၊ လက္ရွိ အေျခအေနအရ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အပါအ၀င္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံ အခ်ိဳ႕တြင္ ျပည္သူမ်ား
အၾကား မ်က္စိအေ၀းမႈန္ ျပႆနာ ေပၚေပါက္ႏႈန္းမွာ ပံုမွန္ထက္ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းနီးပါး ျမင့္တက္
လာေၾကာင္း၊ လက္ရွိႏႈန္းထား အတိုင္း အေ၀းမႈန္ ျပႆနာ ျဖစ္ပြားႏႈန္း ျမင့္တက္လာခဲ့ ပါက
၂၀၅၀ ျပည့္ႏွစ္ အေရာက္တြင္ ကမၻာ့ျပည္သူ ေလးဘီလီယံ အထိ မ်က္မွန္တပ္ရန္ လိုလာမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း
ႏွင့္ ၂၀၅၀ ျပည့္ႏွစ္ အေရာက္တြင္ တစ္ကမၻာလံုး ဆိုင္ရာ အျမင္အာရံု က်န္းမာေရး ျပႆနာကပ္ေဘး
ေပၚထြက္ လာႏိုင္ေၾကာင္း စသည္တို႔ကို အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု ႐ိုခ်က္စတာ နည္းပညာ အင္စတီက်ဳမွ
သုေတသန ပညာရွင္မ်ားက ဧၿပီ ၂၅ တြင္ သတိေပး ထားသည္။
မ်က္လုံးဓာတ္မတည့္ျခင္း
ေဒါက္တာလြင္သန္႔
ဓာတ္မတည့္ တာေၾကာင့္ မ်က္လုံးနီရဲၿပီး မ်က္ရည္ေတြက် ေနပါသလား။
ဒီလိုမ်ိဳးခံစားရတာ ကိုယ္တစ္ေယာက္တည္း မဟုတ္ပါဘူး။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာ လူေပါင္းသန္းနဲ႔ခ်ီၿပီး
ဓာတ္မတည့္ တာေၾကာင့္ မ်က္ၾကည္လႊာ ေရာင္ရမ္းမႈကို ခံစားရပါတယ္။ ေရခဲပတ္ ကပ္ေပးရင္ သက္သာေစ
ပါတယ္။ ေပ်ာက္ကင္းဖို႔အတြက္ ဆိုရင္ေတာ့ ျဖစ္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းကို ရွာၿပီး ကုသဖို႔ လိုပါတယ္။
ေဆးလိပ္အစား Vape ေသာက္ၾကတာ ပိုလို႔ေတာင္ အႏၲရာယ္မကင္းပါ
Vape လို႔ေခၚတဲ့ အီး-စီးကရက္ေတြကို ေသာက္ျခင္းက ေဆးလိပ္ေသာက္တာထက္ ပိုၿပီးေတာ့ ေဘးကင္းစိတ္ခ်ရမႈ ရွိတယ္ဆိုၿပီး ေျပာဆိုေနၾကတာေတြ ရွိပါတယ္။
အထူးသျဖင့္ လူငယ္မ်ားၾကားမွာ Vape
ေသာက္ျခင္းက ေရပန္းစားလာသလို
လူၾကားသူၾကားထဲမွာ ဆိုရင္လည္း စတိုင္တစ္ခုလိုမ်ိဳး ျဖစ္လာေနတယ္ဆိုၿပီး
လက္ခံလာၾကတာပါ။
အဏၰဝါေဂဟစနစ္အတြက္အေရးပါေသာ အစိမ္းေရာင္တံတိုင္းႀကီးမ်ား
သို႔မဟုတ္ ဒီေရေတာ
ဒီေရေရာက္သစ္ေတာ (ေခၚ) ဒီေရေတာ (Mangrove
Forest) ဆိုသည္မွာ လမုေတာမ်ား အစုအဖြဲ႔ တည္ရွိသည့္ ကမ္းရိုးတန္းေဒသရွိ ေရဝပ္ေဒသ သို႔မဟုတ္
ေရတိမ္ေဒသ (Wetland) မ်ားကို ေခၚဆိုျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ပင္လယ္ကမ္း႐ိုးတန္းႏွင့္ ထိစပ္လ်က္ရွိေသာ
ကမ္း႐ိုးတန္းေဒသ မ်ားတြင္ သဘာ၀ ဒီေရေတာမ်ား ထိန္းသိမ္းေရး ႏွင့္ ဒီေရေတာ စိုက္ခင္းမ်ား
တည္ေထာင္ေရးသည္ လြန္စြာ အေရးႀကီးသည့္ျပင္ ဒီေရေတာမ်ားကို စနစ္တက် ကာကြယ္ျခင္းသည္ အဏၰဝါေဂဟစနစ္
တည္ၿငိမ္မႈအတြက္ အေရးပါသည့္ ေဂဟစနစ္ တစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါသည္။
သက္ရွည္က်န္းမာလွပဖို႔
ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားကစားစို႔
ေဒါက္တာဥမၼာေစာ
လူသားတို႔၏ က်န္းမာေရးကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ေသာ
ေရာဂါမ်ားကို ကူးစက္ႏိုင္ေသာ ေရာဂါမ်ားႏွင့္ မကူးစက္ႏိုင္ေသာ ေရာဂါမ်ားဟူ၍ ခြဲျခားေလ့ရွိသည္။
ကိုဗစ္ကဲ့သို႔ေသာ၊ တီဘီကဲ့သို႔ေသာ ေရာဂါပိုးမႊား မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ရေသာ ေရာဂါမ်ားကို
ကူးစက္ႏိုင္ေသာ ေရာဂါဟု အမည္တပ္ၾကသည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ မရွိေသာ၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ
နိမ့္က်ေသာ ႏိုင္ငံမ်ား တြင္ အစာအာဟာရ ခ်ိဳ႕တဲ့မႈေၾကာင့္ ကိုယ္ခံစြမ္းအား က်ဆင္းမႈ၊
လူေနထူထပ္မႈေၾကာင့္ ေရာဂါပိုးကူးစက္ လြယ္မႈတို႔အျပင္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ အားနည္းျခင္း
တို႔ေၾကာင့္ ကူးစက္ႏိုင္ေသာေရာဂါမ်ားအျဖစ္မ်ားၾကသည္။ မကူးစက္ႏိုင္ေသာ ေရာဂါမ်ားျဖစ္ေသာ
ေသြးတိုး၊ ႏွလုံး၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊ အဝလြန္ေရာဂါ၊ ေလျဖတ္ေရာဂါႏွင့္ ကင္ဆာေရာဂါ အမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔သည္
မူလသေဘာအရ ခ်မ္းသာႂကြယ္ဝေသာ ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံ မ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားေသာ ေရာဂါမ်ား
ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ကမၻာ့ရြာ ျဖစ္လာၿပီးေနာက္ ကမၻာအႏွံ႔မွ လူသားမ်ားၾကားတြင္ ေနထိုင္စားေသာက္မႈ
အက်င့္စ႐ိုက္မ်ား တူညီလာေသာ အခါ မကူးစက္ႏိုင္ေသာ ေရာဂါမ်ားသည္ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ား
၌ပါ ျဖစ္ႏႈန္းမ်ားလာခဲ့ ပါသည္။
အသည္းေရာင္အသားဝါေရာဂါအေၾကာင္းသိေကာင္းစရာ
ကမၻာ့က်န္းမာေရး
အဖြဲ႔(WHO) ကနွစ္စဥ္ ဇူလိုင္လ ၂၈ ရက္ကို “ကမၻာ့အသည္းေရာင္ ေရာဂါေန႔ - World
HepatitisDay (WHD)”အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားရာ၊ ထိုေန႔သို႔ေရာက္တိုင္း ျမန္မာနိုင္ငံ အပါအ၀င္
ကမၻာ့ႏိုင္ငံ အသီးသီးမွ အမ်ားျပည္သူမ်ား အတြက္ အသိပညာႏွင့္ က်န္းမာေရး ဗဟုသုတမ်ား ရရွိေစရန္
ရည္ရြယ္၍ ပညာေပး ေဟာေျပာပြဲမ်ားကို စဥ္ဆက္မျပတ္ လုပ္ေဆာင္လ်က္ ရွိသည္။ မည္သည့္ေရာဂါ
အတြက္မဆို ေရာဂါျဖစ္ေပၚ ခံစားလာမွ ကုသျခင္းထက္ မျဖစ္ခင္ ၾကိဳတင္ ကာကြယ္ထားျခင္းက ပို၍သာလြန္
ေကာင္းျမတ္လွ ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႔က ယခုလို ႏွစ္တစ္ႏွစ္၏ ျပကၡဒိန္လ
မ်ားတြင္ ၉၆ ပါးေသာ ေရာဂါေ၀ဒနာ အမ်ိဳးမ်ိဳးအတြက္ က်န္းမာေရး သတိေပးေန႔မ်ားကို သတ္မွတ္ကာ
စဥ္ဆက္မျပတ္ အသိေပးလ်က္ ရွိပါသည္။
တန္ဖိုးရွိလွ မိန္းမသားဘ၀
စာေရးဆရာ တင္ႏိုင္တိုး ေရးသားထားေသာ “ပါလီမန္ေခတ္ ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကား ျမန္မာ အမ်ိဳးသမီးမ်ား” စာအုပ္ေလးကို ဖတ္ရန္ ကြ်န္မေရြးခ်ယ္ ေကာက္ယူမိပါသည္။ ထိုစာအုပ္ဖံုးေလး ေပၚက ေရွးေခတ္ျမန္မာ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ဓာတ္ပံုကို ၾကည့္မိေသာအခါ ကြ်န္မသိေသာ သူလည္းပါ၍၊ မသိသူလည္း ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ ကြ်န္မမသိသူက ပိုမ်ားပါသည္။ ဤစာအုပ္ပါ အေၾကာင္းအရာ မ်ားသည္ ကြ်န္မ လူ႔ဘ၀သို႔ ေရာက္မလာေသးခင္ ပါလီမန္ေခတ္က အမ်ိဳးသမီးမ်ား အေၾကာင္းျဖစ္၍ အထူး စိတ္၀င္စားမိ ပါသည္။
ေဒါသထြက္လြယ္ျခင္းႏွင့္
အိပ္ေရးပ်က္ျခင္း
ေဒါက္တာလြင္သန္႔
မၾကာခဏ ေဒါသျဖစ္လြယ္ျခင္းက ေရရွည္မွာ ကိုယ္တိုင္ရဲ႕
ႏွလုံးက်န္းမာေရး တုံ႔ျပန္ၿပီး ထိခိုက္မႈ ျဖစ္ေစတယ္လို႔ သုေတသီက ဆိုတယ္။ အခ်ိန္မေရႊး၊
ေနရာမေရႊး၊ ေဒါသမထိန္းဘဲ ၊ေပါက္ကြဲေနတတ္သူ ေတြမွာ ႏွလုံးေသြးေၾကာ ေတြကို နာတာရွည္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာ
ရရွိသြားေစတယ္ လို႔ အေမရိကန္၊ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ ကိုလံဘီဟာ တကၠသိုလ္ အာဗင္ ေဆးပညာစင္တာ
သုေတသန ေခါင္းေဆာင္း ေဒါက္တာ ဒိုင္တီခ်ိဳခ်င္ဆိုတာ က ေျပာၾကားတယ္။ လူေတြစိတ္တို႔ ေဒါသထြက္
ေနခ်ိန္မွာနဲ႔ စိတ္ေသာက ဖိစီးခ်ိန္၊ ဝမ္းနည္းေနခ်ိန္နဲ႔ ပုံမွန္အေနထား စိတ္ခံစားခ်က္
ရွိေနခ်ိန္ေတြမ်ိဳးမွာ ေသြးေၾကာေတြရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ေတြကို သုေတသီေတြက ေလ့လာမႈ လုပ္ခဲ့ၾကတာ
ျဖစ္တယ္။
