စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားျခင္း ႏွင့္ ႏွလံုးေရာဂါ

စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားျခင္း ႏွင့္ ႏွလံုးေရာဂါ

ႏွလံုးေရာဂါသည္ ယေန႔ေခတ္တြင္ အျဖစ္မ်ားေနေသာ ေရာဂါတစ္ခု ျဖစ္သည္။ အျဖစ္မ်ားေနေသာ ႏွလံုးေရာဂါတြင္ ကုလဇ ေခၚ မ်ိဳး႐ုိးဗီဇ ပါ ႏွလံုးေရာဂါက လြဲၿပီး က်န္ႏွလံုးေရာဂါ မ်ားသည္ အျပဳအမူ ၊ အေနအထုိင္ တုိ႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚရျခင္း ျဖစ္သည္။ ထုိ႔အတူ စိတ္ဖိစီးမႈ မ်ားျခင္းေၾကာင့္လည္း ႏွလံုးေရာဂါ ျဖစ္ႏုိင္သည္ကုိ သတိခ်ပ္ေစ လုိသည္။

          ႏွလံုးခုန္ျခင္း ဆုိသည္မွာ ႏွလံုးသည္ ၾကြတစ္ခါ ၊ က်ဳံ႕တစ္လွည့္ႏွင့္ ေသြးမ်ားကုိ လက္ခံျခင္း ၊ ထုတ္လႊတ္ျခင္း ျပဳလုပ္ေနျခင္း ျဖစ္သည္။ ခႏၶာကုိယ္၏ အပူခ်ိန္ ေတေဇာဓာတ္ သည္ မွန္ေနပါက ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း သည္လည္း မွန္ေနမည္ ျဖစ္သည္။ ေတေဇာဓာတ္ ျမင့္လာပါက ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း သည္လည္း ျမင့္တက္လာမည္ ျဖစ္သည္။ ေတေဇာဓာတ္ နည္းသြားပါက ႏွလံုခုန္ႏႈန္း သည္လည္း နည္းသြားမည္ ျဖစ္သည္။ ထုိ႔အတူ တုိင္းရင္းေဆးပညာ (ေဘသဇၨေဆးပညာ) ေဒါသသံုးပါး အလုိက္ ႏွလံုး၏ ျဖစ္ေပၚ ေျပာင္းလဲေနသည္ မ်ားရွိပါသည္။ ႏွလံုးအိမ္တြင္ သည္းေျခေဒါသမ်ား ဦးေဆာင္ လြန္ကဲေနခ်ိန္တြင္ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းသည္ ျမန္ေနမည္ ျဖစ္သည္။ သလိပ္ေဒါသမ်ား ဦးေဆာင္လြန္ကဲ ေနခ်ိန္တြင္ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းသည္ ေႏွးေကြးေလးလံ ေနမည္ ျဖစ္သည္။ ေလေဒါသမ်ား ဦးေဆာင္လြန္ကဲ ေနခ်ိန္တြင္ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းသည္ မူမမွန္ျခင္း ျဖစ္ေနတတ္သည္။ သည္းေျခေဒါသ ၊ သလိပ္ေဒါသ ၊ ေလေဒါသမ်ား ညီညြတ္ေနပါက ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းသည္ မွ်တေနမည္ ျဖစ္ၿပီး ပံုမွန္အတုိင္း လႈပ္ရွားေနမည္ ျဖစ္သည္။

ႏွစ္တစ္ရာပင္ ႏွင့္ က်န္းမာေရး

ႏွစ္တစ္ရာပင္ ႏွင့္ က်န္းမာေရး

ယေန႔ကမၻာမွာ ၎အပင္ကုိ Ginkgo လုိ႔ ေခၚပါတယ္။ Ginkgo ဟူေသာအသုံးအႏႈန္းမွာ ဂ်ာမန္လူမ်ဳိး ႐ုကၡဗဒပညာရွင္ ေၾကာင့္ ေပၚေပါက္လာတာျဖစ္ပါတယ္။ ၁၆၉၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ဂ်ပန္ဘုရား ေက်ာင္း၀င္းဥယ်ာဥ္တစ္ခု ထဲတြင္ အပင္မ်ားကို ေလ့လာရင္း ဂ်ပန္အေခၚ Ginkgo (ဂ်င္က်ဳိ)ပင္ကုိ စတင္ေတြ႕ရွိ ခဲ့ပါတယ္။ ထုိဂ်ာမန္ပညာရွင္က ဂ်င္က်ဳိပင္ကုိ ေလ့လာ၍ သုေတသနမ်ားစြာ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၇၁၂ ခုႏွစ္မွာ Ginkyo ဂ်ပန္အသံထြက္ကိုလုိက္ၿပီး Ginkgo ဟု ေရးသားေဖာ္ျပ ရာမွအစျပဳ၍ ၎အပင္ကုိ Ginkgo Biloba ဟု အမည္တြင္ခဲ့ပါတယ္။ ႐ုကၡဗဒအရ Ginkgoaceae မ်ဳိးရင္းျဖစ္ၿပီး မ်ဳိးစိတ္မွာ Ginkgoales ျဖစ္ပါတယ္။

လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္သန္းေပါင္း ၂၇၀ ေက်ာ္က Ginkgo ပင္၏ ေက်ာက္ျဖစ္႐ုပ္ႂကြင္းကုိ ေတြ႕ရွိ ခဲ့ရတာေၾကာင့္လည္း ျပည္ပႏုိင္ငံေတာ္ ေတာ္မ်ားမ်ားက ႏွစ္တစ္ရာပင္ ကုိ ကမၻာဦးပင္လုိ႔လည္း ေခၚၾကပါတယ္။

အ၀လြန္ျခင္းကုိ ထိန္းေပးေသာ အစားအစာမ်ား

အ၀လြန္ျခင္းကုိ ထိန္းေပးေသာ အစားအစာမ်ား

လူသားတုိ႔ စားသံုးေနက် အစာအာဟာရ ၃ မ်ိဳးရွိသည္။ ခႏၶာကုိယ္ ႀကီးထြား ဖံြ႕ၿဖိဳးေစေသာ အုပ္စုမွ အသား ၊ ငါး ၊ ပုစြန္၊ ႏုိ႔ထြက္ပစၥည္း ႏွင့္ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး ပါ၀င္သည္။ ခႏၶာကုိယ္အတြက္ အင္အားျဖစ္ေစေသာ အုပ္စုမွာ ဆန္ ၊ ဂ်ဳံ ၊ ေျပာင္း ၊ ကန္စြန္းဥ ၊ ပိန္းဥ ၊ သၾကား ပါ၀င္သည္။ ခႏၶာကုိယ္ အတြင္းအျပင္ ေရာဂါ ေဘးအႏၱရာယ္ အေပါင္းမွ ကာကြယ္ေပးေသာ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ား ၊ အသီးအႏွံမ်ား ၊ သစ္သီး၀လံမ်ား ပါ၀င္ေသာ အုပ္စုတုိ႔ ျဖစ္သည္။

အ၀လြန္ျခင္းကုိ ထိန္းေပးေသာ အစာအခ်ိဳ႕မွာ အသီးအႏွံမ်ား ၊ သစ္သီး၀လံမ်ား ပါ၀င္ေသာ အုပ္စုျဖစ္သည္။ အ၀လြန္ျခင္းကုိ ထိန္းေပးေသာ အစာအခ်ိဳ႕မွာ -

ခရမ္းခ်ဥ္သီး ။ ။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ထဲတြင္ ခရမ္းခ်ဥ္သီးသည္ အာဟာရ ၾကြယ္၀ၿပီး ေဆးဖက္၀င္ေသာ အစားအစာျဖစ္သည္။ ခရမ္းခ်ဥ္သီးကုိ မခ်က္မျပဳတ္ ၊ အစိမ္းလုိက္ ၊ အတုိ႔အျမွဳပ္ လုပ္စားလွ်င္ ဗီတာမင္စီဓာတ္ ကုိ မပ်က္မစီး ရရွိႏုိင္သည့္အျပင္ အျခား အေရးပါေသာ သက္ေစာင့္ဓာတ္ကုိ ရရွိေစသည္။

ေက်ာက္ကပ္က်န္းမာေရး လုိက္စားေပး

လူသားတုိ႔အတြက္ မရွိမျဖစ္ ေက်ာက္ကပ္

ခႏၶာကိုယ္ ႀကီးေကာင္းစြာ အသက္ဆက္ႏိုင္ ဖို႔အတြက္ ေက်ာက္ကပ္ရဲ႕ အခန္းက႑ဟာ လြန္စြာ အေရးပါလွ ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း အျခားကလီစာမ်ား နဲ႔မတူ လူတစ္ဦးမွာ ေက်ာက္ကပ္ႏွစ္ခု (တစ္စံု)ကို ေမြးလာ ကတည္းက အတူပါလာရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ မေကာင္းရင္ သက္တမ္းေစ့ ေနႏိုင္မည္ မဟုတ္ေပ။ ေက်ာက္ကပ္အစားထိုး ကုသျခင္း၊ ေက်ာက္ကပ္ေဆးျခင္း နည္းမ်ားျဖင့္ အသက္ဆက္ ၾကရပါတယ္။

ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ နာတာရွည္ ျဖစ္ေန သူမ်ားဟာ အစားအေသာက္ပိုင္း တြင္သာမက အျခားအရာမ်ား ကိုပါ ဂ႐ုစိုက္ေနထိုင္ သင့္ပါတယ္။ ဆရာ၀န္ ၫႊန္ၾကားခ်က္မ်ား ကိုေသခ်ာစြာ လိုက္နာၿပီး ေရွာင္ရမည့္ အခ်က္မ်ားကို ေရွာင္ၾကဥ္ ရပါမယ္။ “ ႀကိဳတင္ ကာကြယ္ျခင္းဟာ ကုသျခင္းထက္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ ထိေရာက္မႈ ရွိတယ္ ”ဟု ဆို႐ိုးစကား ရွိပါတယ္။ ႀကိဳတင္ ကာကြယ္တယ္ ဆိုရာမွာ နိစၥဓူ၀ စားေသာက္ေနထိုင္မႈ ျဖစ္စဥ္ကို က်န္းမာေရးနဲ႔ ညီၫြတ္မွ်တေအာင္ မိမိကိုယ္ကို စီမံကြပ္ကဲ တတ္ရမွာပါ။ သို႔ပါ၍ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ေဆာင္ရန္၊ ေရွာင္ရန္ နည္းလမ္းမ်ားကို ေလ့လာၿပီး သင့္ေက်ာက္ကပ္ ေလးေတြ က်န္းမာၾက ပါေစေၾကာင္း အႀကံျပဳ လိုက္ပါရေစ။

ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ားအၾကား ျမင့္မားလာေနေသာ ေသေၾကာင္းႀကံစည္မႈမ်ား

ဆယ္ေက်ာ္သက္မ်ားအၾကား ျမင့္မားလာေနေသာ ေသေၾကာင္းႀကံစည္မႈမ်ား

ကေလးေတြ၊ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြ၊ လူငယ္ေတြ လြတ္လပ္မႈကို ျမတ္ႏိုးၾကတယ္။ စူးစမ္းၾကည့္ခ်င္ ၾကတယ္။ ကိုယ္ဘယ္ေလာက္ လုပ္ႏိုင္သလဲ ဆိုတာကို စမ္းသပ္ၾကည့္ခ်င္ ၾကတယ္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာ သူတို႔ကို အႏၲရာယ္ေတြ ကလဲ ၀ိုင္း၀ိုင္းလည္ ေနတယ္။

လူႀကီးတစ္ေယာက္ ဆိုင္ကယ္ စီးေတာ့မယ္ဆိုရင္ ဦးေခါင္းကို ကာကြယ္ဖုိ႔ ဦးထုပ္ေဆာင္းပါ လိမ့္မယ္။ လမ္း သေဘာတရား၊ စက္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္၊ ယာဥ္စည္းကမ္း၊လမ္းစည္းကမ္း အစရွိ တာေတြကို အမွန္တကယ္ နားလည္ သေဘာေပါက္သူ ေတြျဖစ္တဲ့ အတြက္ ဆိုင္ကယ္ကို အႏၲရာယ္ မျဖစ္ေအာင္ ဂ႐ုတစိုက္ စီးၾကပါလိမ့္မယ္။ သူတို႔ကို လမ္းခုလတ္မွာ လူဆိုးေတြ၊ သူခိုးေတြကလဲ ပစ္မွတ္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္မႈ အားနည္းပါတယ္။ သူတို႔ကို ေခ်ာင္း႐ိုက္မယ့္ သူေတြ လဲ မရွိသေလာက္ပါပဲ။

အမ်ိဳးသမီးေတြ သတိထားသင့္တဲ့ အ႐ုိးပြေရာဂါ

အမ်ိဳးသမီးေတြ သတိထားသင့္တဲ့ အ႐ုိးပြေရာဂါ

အမ်ဳိးသမီးေတြ သတိထားသင့္တဲ့ ေရာဂါေတြထဲမွာ အ႐ိုးပြေရာဂါ (Osteoporosis) လဲ တစ္ခုအပါအ၀င္ ျဖစ္ပါတယ္။ အ႐ိုးပြသူဟာ ဘာလကၡဏာမွ မျပဘဲ တကယ္အ႐ိုးက်ဳိးတဲ့ အခါမ်ဳိးမွသာ သတိထားမိတတ္ ၾကတယ္။ တခ်ဳိ႕ေသာ လူနာေတြမွာ အ႐ိုးပြၿပီး ေဆြးရာက က်ဳိးမွန္းေတာင္ မသိသူေတြ ရွိတတ္ပါတယ္။ အ႐ိုးပြတယ္ ဆိုတာ အ႐ိုးတြင္း သိပ္သည္းဆ နည္းလာၿပီး အ႐ိုးက က်ဳိးလြယ္၊ ထိခိုက္လြယ္ လာတဲ့သေဘာမ်ဳိး ျဖစ္တယ္။

ကမၻာ့လက္ေဆးေန႔

ကမၻာ့လက္ေဆးေန႔

ႏွစ္စဥ္ ေအာက္တိုဘာ ၁၅ ရက္ေန႔သည္ ကမၻာ့လက္ေဆးေန႔ ( Global Handwashing Day ) ျဖစ္သည္။ လက္သန္႔ရွင္းေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ကေလး ဘ၀ကတည္းက စိမ္းလွသည္ မဟုတ္ေပ။ ငယ္စဥ္ ကေလးဘ၀ ကတည္းက အိမ္တြင္ေရာ ေက်ာင္းတြင္ပါ လူႀကီးမိဘမ်ား၊ ဆရာသမားမ်ားက လက္ေဆးၾကရန္ ေျပာသည္ကို ႀကံဳဖူး၊ ၾကားဖူးၾကပါမည္။ 

လူႀကီးမ်ားက အစာမစားမီ လက္ေဆးရန္၊ အိမ္သာအသံုးျပဳၿပီး လက္ေဆးရန္ စသည္ျဖင့္ ခိုင္းသည္ကို ငယ္စဥ္က လူတိုင္း ႀကံဳဖူးပါမည္။ ကေလးဘ၀တြင္မူ လက္ေဆးျခင္းသည္ အပိုအလုပ္တစ္ခု အျဖစ္၊ ကစားခ်ိန္၊ စားခ်ိန္ကို အေႏွာင့္အယွက္ ေပးေသာ အလုပ္အျဖစ္ ကေလးတိုင္း ေတြးဖူးပါမည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မိဘက လက္ေဆးၿပီး မွ မုန္႔စားရမည္ ဆိုသျဖင့္ ေရပံုးထဲလက္ႏႈိက္ၿပီး လက္ကိုေရဆြတ္႐ံု ဆြတ္ကာ ကေလးတိုင္း မုန္႔ညာစားဖူးၾကသည္။

အဖိုးမျဖတ္ႏိုင္ေသာ ေဆးဖက္၀င္ ဗာဒံပင္

အဖိုးမျဖတ္ႏိုင္ေသာ ေဆးဖက္၀င္ ဗာဒံပင္

ဗာဒံပင္ ကုိ ဗန္ဒါပင္ ဆုိၿပီး အလြယ္ေခၚ ေနၾကတာမ်ားသည္။ ဗာဒံပင္၏ အဂၤလိပ္ အမည္မွာ Indian Almond ျဖစ္သည္။ ႐ုကၡေဗဒ အမည္မွာ Terminaliacatappal ျဖစ္သည္။ ဗာဒံပင္သည္ အပင္လတ္ အမ်ဳိးအစား ျဖစ္သည္။ 

အရြက္မ်ားသည္ ထြက္ခါစတြင္ အညိဳေရာင္ရွိၿပီး ရင့္သြားေသာအခါ အနီေရာင္ ေဖ်ာ့ေဖ်ာ့ ေျပာင္းသြား၏။ ရာသီအလုိက္ အရြက္သည္ ေႂကြ၏။ မေႂကြခင္ အေရာင္မ်ဳိးစုံ ေျပာင္းသည္။ အပြင့္မ်ားမွာလည္း ဆြဲေဆာင္မႈ ရွိလွ၏။ 

ဗာဒံသီးကုိ ႏွစ္ပုိင္းပုိင္းျခား ႏုိင္၏။ ကတီ္ၱပါ ကဲ့သုိ႔ ႏူးညံ့ေသာ အပုိင္းႏွင့္ ေက်ာက္ကဲ့သုိ႔ မာေက်ာေသာ အပုိင္းတုိ႔ျဖစ္၏။ မာေက်ာသည့္ အပုိင္းကုိ ခြဲလုိက္ေသာအခါ အေစ့အတြင္းစာ ကုိ ေတြ႕ႏုိင္သည္။

မ်က္ကပ္မွန္ ဆုိသည္မွာ

မ်က္ကပ္မွန္ ဆုိသည္မွာ

မ်က္ကပ္မွန္ မ်ားသည္ မ်က္ၾကည္လႊာ ေပၚတြင္ အ၀န္းညီစြာ ထိကပ္လ်က္ သက္ေသာင့္သက္သာ တပ္ဆင္ႏိုင္ရန္ ဒီဇိုင္းထြင္ ထုတ္လုပ္ထားေသာ မ်က္စိ အျမင္ဆိုင္ရာ အေထာက္အကူျပဳ ပစၥည္းျဖစ္သည္။ မ်က္မွန္ လိုအပ္ခ်က္ေၾကာင့္ မ်က္စိမႈန္ သူမ်ားသည္ မ်က္ကပ္မွန္ကို တပ္ျခင္းျဖင့္ မ်က္မွန္ ကဲ့သို႔ပင္ မ်က္စိတြင္း ၀င္ေရာက္လာသည့္ ပံုရိပ္အလင္းတန္း မ်ားကုိ ျမင္လႊာတြင္ မွန္ကန္စြာ စုဆံုေစျခင္း အားျဖင့္ ၾကည္လင္ေသာ အျမင္ကို ရရွိေစသည္။ မ်က္ၾကည္လႊာ၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ကုိ ပုိမုိ ေကာင္းမြန္ေစရန္ ပံုရိပ္ခ်ိန္ဆမႈကို အတိုးအေလွ်ာ့ လုပ္ျခင္းျဖင့္လည္း ကူညီေပးသည္။ အလင္းတန္းမ်ားကို မ်က္ၾကည္လႊာႏွင့္ တစ္ဆက္တည္း ျဖတ္သန္း ႏိုင္ျခင္းသည္ မ်က္ကပ္မွန္ မ်ား၏ အားသာခ်က္ ျဖစ္သည္။

လူငယ္မ်ား ေကာ္ရွဴျခင္းကုိ ဘယ္လုိကာကြယ္ၾကမလဲ

လူငယ္မ်ား ေကာ္ရွဴျခင္းကုိ ဘယ္လုိကာကြယ္ၾကမလဲ

ေကာ္ရွဴျခင္း အေလ့အထသည္ ၁၉၅၉ ခုႏွစ္ ႏွစ္လြန္ကာလ မ်ားက စတင္ခဲ့ၿပီး ၁၉၆၁ ခုႏွစ္မွ ၁၉၆၅ ခုႏွစ္တို႔တြင္ Epidemic အသြင္ Denver မွာ ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့ၿပီးေနာက္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု New York ႏွင့္ Sau Lake City ၿမိဳ႕မ်ားရွိ လူငယ္မ်ားၾကားသို႔ ေရာက္ရွိခဲ့သည္။

အေရွ႕ေတာင္အာရွ ၌ ၁၉၇၇ ခုႏွစ္တြင္ စင္ကာပူႏိုင္ငံ၌ ပထမဆံုး စတင္ ေတြ႕ရၿပီး ၁၉၈၇ ခုႏွစ္ ၀န္းက်င္တြင္ ေကာ္ရွဴသူေပါင္း ၁၁၁၂ ဦး ေတြ႕ရွိရ ေသာေၾကာင့္ ေကာ္ရွဴျခင္း ျပႆနာသည္ အျမင့္ဆံုး အေျခအေန ေရာက္ရွိခဲ့သည္ဟု ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ WHO ၏ စစ္တမ္းမ်ားအရ သိရသည္။